ĐỨA HỌC TRÒ NGHÈO VƯỢT KHÓ HỌC GIỎI

*******************

          Em tên là Nguyễn Thị thu Hiệp sinh ngày 07/07/1997 là con của Nguyễn Văn Thuận và mẹ là Lê Thị Mai Anh, nhà số 175, tổ 4, ấp Bình Thạnh II, xã Hòa An, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Hiện là học sinh lớp 9A2, trường THCS Hòa An.

          Ngay từ những ngày đầu của lớp 8 năm học 2010 – 2011, em đã không đến trường để học vì nhà nghèo. Cha em thì bệnh hoạn liên miên, ốm yếu – không làm mướn cho người ta như những năm trước đây. Mẹ cũng đã lớn tuổi, quanh năm suốt tháng chỉ với việc chằm nón lá, thu nhập quá ít ỏi, đủ đong gạo ăn hằng ngày. Chị gái cũng chẳng khấm khá là bao. Đã hơn hai mươi tuổi mà thân hình mảnh khảnh, yếu ớt, chẳng làm gì ra tiền ngoài việc cùng mẹ quanh quẩn chằm nón lá để đỡ đần cha lo cái ăn, cái mặc đắp đổi qua ngày.

          Cả gia đình bốn nhân khẩu phải sống hẩm hiu trong căn nhà lợp tol, vách lá, xiêu vẹo, tạm che nắng tránh mưa nhưng trống trơ, trống hoác, không có vật dụng gì là quí giá ngoài chiếc chỏng tre đặt chơ vơ ở nhà trước.

          Cô Nguyễn Thị Kiều Oanh – giáo viên chủ nhiệm lớp 8A2 của em Thu Hiệp đã than vắng, thở dài khi gần như bất lực trước việc bỏ học giữa chừng của em. Cô đã đánh tiếng nhờ vào “tài vận động” của tôi. Hỏi qua mới biết em Thu Hiệp là học sinh giỏi và hạnh kiểm tốt ở năm lớp 7 với hoàn cảnh gia đình khó khăn như thế. Tôi tìm đến và nắm rõ sự tình, đúng là sự thật như đã trình bày ở trên. Sau hơn một tiếng đồng hồ trao đổi với cha, mẹ em, cuối cùng gia đình hứa sẽ tạo mọi điều kiện cho Thu Hiệp đến lớp.

Từ đó em theo học đầy đủ và là học sinh giỏi của lớp, của trường và là thành viên của đội học sinh giỏi Toán và máy tính bỏ túi.

Vào những tháng đầu của năm học mới, em Thu Hiệp biểu hiện sự lo toan về tương lai của mình. Khi cha của em thì đau ốm quanh năm không làm việc nặng nên ít được người ta thuê mướn. Còn mẹ thì cũng đã ngoài năm mươi, cái tuổi để làm ra tiền thật chẳng dễ dàng chút nào. Ngoài sớm chiều với việc chằm nón lá kiểu “ăn trước trả sau”, mẹ của em Hiệp không còn thu nhập nào khác. Chị ruột của em vẫn vậy, vẫn gầy gò, yếu ớt, sức khỏe kém chỉ cùng mẹ đeo đẳng với nghề chằm nón lá để có tiền đong gạo qua ngày.

          Có dịp đi viếng gia đình các học sinh khác, tôi ghé vào hỏi thăm và động viên em. Em rơm rớm nước mắt, nói trong nghẹn ngào “em có thể không theo học được nữa, chứ làm sao nghĩ đến việc thi tuyển vào trường Thoại Ngọc Hầu, thầy ơi !!!”. Trường chuyên Thoại Ngọc Hầu tọa lạc tại Thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang, chất lượng giảng dạy rất tốt. Tỉ lệ tuyển sinh vào đại học của trường nầy hằng năm thường rất cao. Tôi đã nhiều lần gợi mở, động viên để các em đặt trọn niềm tin và kỳ vọng thi tuyển vào trường Thoại Ngọc Hầu.

          Cám cảnh nỗi lo toan, phiền muộn của Thu Hiệp, tôi đã tâm tình cởi mở với cha mẹ em. Và hứa sẽ chu cấp hàng tháng 150.000 đồng để em có tiền đi học mỗi ngày. Em mừng vui ra mặt. Ngấn lệ ứa ra từ hố mắt tuyệt vọng của em bất chợt trào ra thành những giọt ngắn dài. Nụ cười gượng gạo nhoẽn trên môi bởi em không thể giấu đi những giọt nước mắt còn đang dàn dụa trên má. Và từ ấy đến nay, việc học hành của em đã tấn tới. Em vừa đạt giải “C” kỳ thi học sinh giỏi “máy tính bỏ túi cấp tỉnh” (sau khi đạt giải nầy vòng huyện).

          Tôi hiện là giáo viên lớn tuổi và thâm niên nhất trong trường lại mang nhiều chứng bệnh mãn tính như tiểu đường, cao huyết áp, viêm đa khớp. Liệu có còn đủ khả năng chu cấp hàng tháng để em Thu Hiệp theo đuổi hết con đường học vấn mà cả trò và thầy hằng mong muốn. Vì vậy, tôi thiết tha kêu goi những mạnh thường quân, những nhà hảo tâm ra tay tiếp sức để em Thu Hiệp được thực hiện trọn vẹn niềm ước mơ của mình và cũng là sự hoài vọng của tôi. Chân thành cảm ơn trước.

                    Đêm giữa thu, Vienphanhong@gmail.com

Mấy điều cần suy ngẫm.

MẤY ĐIỀU CẦN SUY NGẪM.

*****************

          Kể từ những ngày nầy năm ngoái, tôi đã bỏ thói quen viết nhật ký vì bận bịu việc giám sát công trình xây dựng “Bờ kè gia đình” của cha vợ. Tôi đã bắt đầu viết nhật ký từ những ngày Miền Nam hoàn toàn giải phóng. Gạt bỏ một thói quen đã hình thành trên ba mươi năm lăm là một việc chẳng dễ dàng chút nào.

          Ngoài việc bỏ thói quen viết nhật ký – một thất bại khá lớn, tôi còn phải bị thiệt mất ba, bốn triệu đồng khi không dạy thêm trong hè ‘2011. Tôi có kinh nghiệm dạy thêm từ khá lâu – từ những năm tám mươi của thế kỷ trước. Lúc đó, mỗi ngày tôi dạy (chạy sô) đến 3, 4 điểm học, rải đều trên tuyến lộ từ  Bình Phú – Bình Quới xã Hòa An tới An Thuận – An Thái (Hòa Bình). Nhưng cái đáng tiếc hơn hết là không được truyền đạt những kiến thức – kỹ năng, nhất là những kinh nghiệm “quí báu” trong dạy – học từ bản thân mình.

          Khuya nay, tôi lại có tâm trạng muốn thực hiện lại viết nhật ký. Bắt đầu từ bây giờ.

          Chiều rồi, dù trời mưa, đường sình lầy, trơn trợt, tôi vẫn đến các lớp đã dạy để “phát thưởng” cho những học sinh (HS) có tiến bộ môn toán so với học kỳ I. Tiếc thay, lớp 7A4 sau khi tổng kết xong đã đi ăn liên hoan ở quán “đầu lộ”, chờ đợi mãi vẫn không tập trung đủ - chỉ vài ba em. Tôi dành phần còn lại cho những học sinh nghèo khác. Niềm vui chưa được trọn vẹn, nhưng cũng là một khích lệ, cảm kích trong tôi. Và tôi quài quả ra về để ghé trường Mẫu giáo rước đứa cháu ngoại “đang chạy chương trình văn nghệ” tại đây sau khi hăng hái cùng các thầy giáo chuẩn bị sân lễ cho ngày mai.

          Đêm nay, nằm nghe các cơn mưa ào ào trên mái tol, mà chạnh lòng, tôi cứ lo lắng cho buổi tổng kết và khen thưởng cuối năm của nhà trường. Tôi tưởng tượng, với chừng ấy con người – trên 300 HS Tiến tiến và Giỏi, cộng với gần một trăm cán bộ giáo viên, nhân viên, đại biểu khách dự, thì làm sao hội trường kham nổi. Chưa kể, việc chuyển tải, di dời hệ thống âm thanh và gần một ngàn phần thưởng từ văn phòng đến hội trường cách nhau gần 100 mét thì khó khăn biết nhường nào.

          Sáng nay, nhập nhằng lắm tôi mới đưa xe vượt qua khúc đường sình lầy, trơn trợt trước nhà để chở cháu ngoại đến trường Mẫu giáo ca múa và nhận phần thưởng cuối năm. Sau khi hỏi thăm tình hình công tác Đảng nói chung và việc công nhận 30 tuổi đảng của cô Quyên với Trường Sơn, Nam Việt và khước từ việc dự Lễ tổng kết ở trường Mẫu giáo với cô hiệu trưởng Kim Thảo, thầy Lư, anh út Đừng (Thanh Hà) – BTT.Hội PHHS, tôi đến trường THCS Hòa An.

          Đến đây, toàn thể HS, CB-GV và khách dự đã tập trung đông đủ chuẩn bị vào nội dung buổi lễ. Cuộc đời tôi, ngại nhất là đến cơ quan muộn, lại là buổi lễ Tổng kết quan trọng nầy. Tự thấy bộ dạng mình, chân mang dép lại dính nhiều sình đất, quần áo thì giản đơn. Trong quán, trước cổng trường còn 2 giáo viên nam đang nấn ná ăn sáng, tôi đành bước tạt vào trong uống ly cà phê và gửi hồ sơ vào trường (Phiếu điểm cá nhân, Tờ tự kiểm đảng viên chấp hành điều lệ đảng và Tờ tự kiểm về học tập, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh- gửi nhờ qua cô Huyền). Còn có nguyên nhân sâu xa không tham dự lễ tổng kết là muốn làm quen, trải nghiệm “sự trống vắng ” bằng cách lẩn tránh sự náo nhiệt của buổi lễ trước khi về hưu.

          Ngồi hồi lâu khi ly cà phê đã cạn, tôi tranh thủ trở lại trường Mẫu giáo tìm cách gần gũi và chở đứa cháu ngoại về nhà. Nhớ lại, chiều qua, cũng trước cổng trường Mẫu giáo, xuýt nữa cháu ngoại đã bị xe tông lúc liến thoắng chạy qua đường khi cô giáo “chạy chương trình xong” cho phép ra về. Nghĩ đến đây tôi đã rợn người với cảnh tượng chiều qua. Đây cũng là một nguyên nhân rất riêng, không phó mặc cháu để vào trường THCS dự lễ.

          Chiều nay, sau khi nghỉ trưa, tôi chạy 1 vòng trong xã tìm đến han hỏi các đứa học trò nghèo, ngoan hiền và học giỏi để động viên và tặng tiền, tập – sách, tạo điều kiện cho chúng học tốt trong hè và năm học tiếp sau. Đó là các cháu : Quốc Yên (lớp 7), Kim Xuân (lớp 8), Ngọc Minh, Minh Mẫn, Thu Hiệp (lớp 9) và Thanh Hiền (lớp 11). Khi đi ngang qua trường, thấy còn nhiều xe gắn máy đậu trong sân, chắc tiệc chưa tàn. Muốn ghé vào chơi, nhưng sợ phá tan không khí vui vẻ, đành ôm tâm sự về nhà với nhiều điều cần suy ngẫm.

Đêm mưa giữa đầu mùa Hạ, ngày 26/5/2012. Tambangden@gmail.com.

Ai cũng biết, chỉ riêng ... không biết !!!

AI CŨNG BIẾT, CHỈ RIÊNG ……. KHÔNG BIẾT !!!

**********************

          Có rất nhiều chuyện “Ai cũng biết, chỉ riêng. …..không biết”. Đó là :

1)-Đã lâu lắm rồi Ban Giám hiệu không tổ chức chấm phúc khảo các bài kiểm tra 1 tiết, bài thi học kỳ, … thì làm sao đánh giá chính xác tay nghề của giáo viên bộ môn (GVBM). Giữa điểm bài thi và điểm ghi vào Sổ Gọi tên ghi điểm (GTGĐ) còn có những khác biệt, thì ai dám bảo rằng những con điểm hiển thị trong hồ sơ giáo vụ là “khách quan, vô tư, công bằng” và trong hồ sơ học vụ và đúng thực chất trình độ học tập của học sinh ?!?!?.

          2)-Vì sao, các điểm kiểm tra (miệng, 15 phút, 1 tiết của một số học sinh (HS) thì rất giỏi (≥9 hoặc ≥9,5, thậm chí =10), nhưng điểm thi học kỳ, có em 6, 7, 8, 9 điểm. Các diện khác cũng tương tự như thế, nghĩa là HS “học ở lớp” là trung bình (TB), nhưng điểm thi thì dưới 3, HS khá thì dưới 5. Lý giải vấn đề nầy như thế nào ? Có phải đó là hậu quả của việc nhận xét – đánh giá quá thoải mái, dễ dãi đến “tự tung, tự tác” của nhiều GVBM chăng ? Và hệ lụy tất yếu là nhiều năm học qua tỉ lệ tuyển sinh lớp 10 thấp, đặc biệt là các bộ môn cơ hữu : Toán, Văn, Anh văn ?!?!?. Cũng may là chỉ có 3 môn thi Toán, Văn, Anh văn. Nếu môn nào “có học thì có thi” thì không biết vấn nạn HS bị điểm 0 (không) ở các môn không cơ hữu có nhiều hay ít !!!.

          3)-Khá lâu rồi Đề thi học kỳ đã “không còn là bí mật” nữa, “ai cũng biết, chỉ riêng. …..không biết”. Vì các biểu hiện sau :

                   -Đề thi học kỳ đã thông báo rộng rãi trên các email (nếu có) của mỗi GVBM để “tham khảo”,

                   -Ban Giám hiệu đã cử một thành viên “có uy tín” nhận các đề thi bằng USB từ các Tổ trưởng, “format lại”, in ra và photo thành nhiều bản phục vụ các phòng thi. Đâu còn là “của riêng” của người ra đề,

                   -Một bộ phận khá đông GVBM đã vô tình hay hữu ý ôn tập học kỳ theo “đề thi” thay vì đề cương !!!. Việc nầy “ai cũng biết, chỉ riêng. …..không biết”.

          Vậy thì cần gì mà phải lập Biên bản kiểm tra bì đựng đề thi trước mỗi lần mở đề !!!.

          4)-Có vài HS số buổi nghỉ học trong năm trên 45 buổi vẫn nghiễm nhiên “lên lớp thẳng”, thì các năm sau chúng cần gì mà phải đi học đều !!!. Động cơ nào mà chúng phấn đấu, “ai cũng biết, chỉ riêng. …..không biết” . Hèn chi, nhiều lắm những HS xem đi học là một “cuộc dạo chơi tùy thích”, nhà trường là một hí trường, để chúng có dịp khẳng định những cá tính của mình, đồng thời thử thách tài giáo dục của thầy, cô giáo bộ môn – chủ nhiệm và bản lĩnh quản lý của Ban giám hiệu nhà trường !!!.

          5)-…

Như vậy,

          *Muốn cho công tác tuyển sinh vào lớp 10 hàng năm đạt hiệu quả cao, ngoài những giải pháp mang tính căn cơ là đẩy mạnh việc nâng chất hoạt động chuyên môn dạy – học ở mọi lúc, mọi đối tượng HS, tổ chức phụ đạo HS lớp 9 sau xét công nhận TN.THCS có chất lượng, … cần “hạ thấp chỉ tiêu chất lượng bộ môn, trước hết là môn Toán ≥ 60%” thay vì ≥ 85% - cao ngất ngưỡng như hiện nay. Đã vô hình trung biến một ít thầy – cô giáo thành “nhà ảo thuật” bất đắc dĩ. Đáng buồn là họ đã ảo thuật các con điểm, ảo thuật trên “tâm hồn trong sáng” của học trò mình. Bởi, họ đã nhận thức được rằng “họ được cái quyền đó” và dĩ nhiên để dạy HS đạt yêu cầu chất lượng khó khăn hơn nhiều so với dùng chiêu thức “ảo thuật các con điểm”. Trong học đường, không hiếm trường hợp “đánh tráo khái niệm giữa mục tiêu và giải pháp”. Khốn nạn thay, cấp trên đang ủng hộ cung cách làm đó thông qua công tác thi đua – khen thưởng !!!.

          *Hãy nhận thức lại và hành động thiết thực hơn để đoạn tuyệt dần “chủ nghĩa hình thức”, “bệnh thành tích ảo”, “tư tưởng mặc kệ nó”, “thói nín lặng” đến vô cảm đang lây lan như một thứ dịch trong nhà trường ta hiện nay.

Đêm giữa Hạ, 18/5/2012. Tambangden@yahoo.com.vn.

Cho thầy xin lỗi các em !!!

CHO THẦY XIN LỖI CÁC EM !!!

******************

          Năm học 2011-2012 nầy có thể là lần đầu và cũng là lần cuối thầy quyết định không đăng ký thi đua do nhà trường phát động. Bởi hơn ba mươi năm lăm lăn lộn trong học đường, có 23 năm làm cán bộ quản lý, chỉ có 12 năm trực tiếp giảng dạy. Nhưng 12 năm trực tiếp giảng dạy ấy thì có đến 8 năm thầy chưa thực hiện chức năng thiêng liêng do xã hội, nhân dân giao phó – vai trò, trách nhiệm của một thầy giáo chân chính, thầy giáo đúng nghĩa.

          Hơn 23 năm làm cán bộ quản lý trường học. Bao gồm 8 năm làm phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn dạy – học cấp hai và 15 năm làm hiệu trưởng. Trong suốt thời gian nầy, thầy không làm một việc gì sai trái để lương tâm phải cắn rứt, dày vò, hối tiếc. Chỉ có điều tiếc nuối là chưa thể cống hiến nhiều hơn, phục vụ nhiều hơn cho sự nghiệp giáo dục ở địa phương mình với tư cách là một cán bộ quản lý trường học. Bởi sức khỏe đã giảm sút nhanh do chế độ học hành “bán xác” ngày xưa và sự tận tụy, đầu tư tâm sức, trí tuệ cho sự phát triển của nhà trường bây giờ. Cố nhiên, còn có ít nhất một nguyên nhân cơ bản khác, là “không muốn trở thành hình nộm – rô bốt biết nói trước những mưu mô, toan tính của những người có quyền lực hơn”.

          Sở dĩ nói rằng 8 trong 12 năm giảng dạy chưa thực hiện đầy đủ chức năng, vai trò, trách nhiệm thiêng liêng của một nhà giáo chân chính, đúng nghĩa là vì “áp lực của công tác thi đua”. Chính thi đua đã làm nhụt chí, thui chột phần nào sự đấu tranh “nổi tiếng” là kiên quyết của thầy trước những tình huống trái khoáy, phi giáo dục, vi phạm nhân văn đã xảy ra. Vì các tiêu chí thi đua mà thầy đã “nhắm mắt” tự đánh lừa mình và đánh lừa cả với học sinh thân yêu của mình. Bằng cách cam tâm “thay đổi các con điểm để coi cho được”, để có một tỉ lệ trên trung bình, lên lớp,… có thể chấp nhận được, ít nhất là không làm ảnh hưởng đến chỉ tiêu chung của tổ chuyên, của nhà trường. Còn và còn nhiều việc “trái lòng” nữa. Từ đó, hàng năm đã vô tình hay hữu ý bổ sung một lượng HS ngồi nhầm lớp vào cái đội quân đáng nguyền rủa nầy. Biết rằng đó là “gậy ông đập lưng ông” nhưng không cưỡng lại được. Nó là gánh nặng, là tai ách ngay cho bản thân mình và đồng nghiệp mà không có phương cách nào thông minh để thoái thoát. Vì sự nghiệp trồng người là sự nghiệp trăm năm và mỗi thầy – cô giáo phải lặn ngụp trong cái biển học đường ít nhất đôi ba chục năm !?!?.

          Từ đầu năm học 2011-2012 cứ những tưởng thầy sẽ không vướng víu bởi những vòng vây nghiệt ngã ấy để làm hết vai trò, trách nhiệm và chức năng thiêng liêng của mình. Nào ngờ, đến những “bước đi cuối cùng” trong năm học 2011-2012 nầy, thầy vẫn vấp phải một “viên sỏi nhỏ” chen giữa hai ngón chân làm đau thốn cả tâm can. Đó là phải thực hiện chương trình một cách khiêng cưỡng và ngu dốt. Nghĩa là thay vì phải dạy 3 tiết Hình học và 1 tiết Đại số từ tuần 32 để chia sẻ áp lực học phân môn hình học với quá nhiều kiến thức và kỹ năng quan trong vào những tuần lễ cuối năm. Đàng nầy, phải dạy theo kiểu “nhắm mắt đưa chân” của các nhà mô phạm mà không biết phấn trắng, bảng đen là gì. Nên đành phải chấp nhận một hiện tượng đau lòng, phi khoa học giáo dục là kể từ tuần 33 học sinh lớp 7, 8 phải học đến 4 tiết Hình học trong tuần. Tuy vậy, vào 2 ngày 30/4, 01/5 tới sẽ phải nghỉ 2 ngày thì không cách chi dạy kịp chương trình để đủ kiến thức – kỹ năng hình học cho các em thi học kỳ II !!!??? (Còn 2 tiết Hình học 8 : Tiết 66 (Luyện tập thể tích hình hộp chữ nhật) , Tiết 67 (Ôn tập Chương IV); tương tự còn 1 tiết Hình học 7 : Tiết 64 (Luyện tập tính chất 3 đường cao của tam giác) phải dạy sau thi học kỳ II). Nếu không làm theo một cách máy móc và vô cảm như thế sẽ bị “chụp mũ” là vi phạm qui chế chuyên môn. Sẽ bị “kiểm tra nội bộ” luôn rình rập để truy cứu trách nhiệm - một tội khá nặng dùng để “triệt hạ đối thủ”. “Trâu già chẳng nệ dao phay”, thầy biết rõ và rất bản lĩnh khi đối mặt với nó. Nhưng chẳng lẽ cuối đời lại có một tì vết nhỏ nhoi ấy làm xấu đi hình ảnh của chính mình khi xa mái trường mà hằng 20 năm gắn bó xây dựng và phát triển.

CHO THẦY XIN LỖI CÁC EM !!! về những hành tung ngu xuẩn không đáng có kể trên của thầy. Rõ ràng “mỗi khi nghe chó sủa mà ta dừng bước thì biết bao giờ mới đi hết đoạn đường” (Ngạn ngữ Ấn Độ) vẫn còn nguyên giá trị. Và dù “khi bị sĩ nhục ta tự nâng tâm hồn lên cao mãi cho đến khi sự sĩ nhục không với tới được” đã sớm trở thành phương châm hành động của thầy từ rất lâu. Nhưng “tránh voi chẳng xấu mặt nào” và nọc độc của chó điên cắn sau lưng thì hậu quả khôn lường.

Đêm mưa đầu mùa, 22/4/2012. Vienphanhong@gmail.com.

Chiếc núm vú giả

CHIẾC NÚM VÚ GIẢ

***************

          Nấm vú da hay núm vú giả, xét về mặt hình tượng thì khác nhau nhưng công dụng thì giống nhau nhiều chỗ. Nấm vú da thường là của bà nội, bà ngoại – một phụ nữ luống tuổi đã “cạn sữa”, chỉ dành cho trẻ bú “đỡ lòng” khi đói bụng vì không có mẹ bên cạnh. Còn núm vú giả dùng để trẻ bú sữa pha sẵn trong bình hoặc đã “nghiện bú” nhưng đang cai sữa. Đứa cháu ngoại của tôi đã bị dứt sữa mẹ từ bốn tháng tuổi. Trước khi ngủ trưa hoặc đêm đều phải cho cháu ngậm núm vú giả. Có thế thì giấc ngủ mới đến sớm hơn và ngon lành hơn. Nhìn cháu ngủ say nhưng trên môi luôn mấp máy, mủm mỉm núm vú giả mà chạnh lòng. Đã nhiều lần bị chế giễu, nhưng mãi đến hơn một năm sau cháu mới xa rời cái núm vú giả ấy.

Hiện nay, trong các đơn vị trường học còn đeo đẳng hoặc bám víu những công việc, những qui cách đã quá ư cũ kỹ, lạc hậu, nhưng chưa có cách nào thay thế đành phải ngậm những “núm vú giả”. Đó là chung quanh việc thiết lập hồ sơ thí vụ của “Kiểm tra chất lượng học kỳ” – nói gọn là Thi học kỳ.

Nhớ lại, từ những năm tám mươi của thế kỷ trước, dù là một Phó Hiệu trưởng chuyên môn cấp hai hay là Hiệu trưởng của một trường phổ thông cơ sở nhỏ bé ở nông thôn với qui mô không đầy mười lớp bậc trung học cơ sở, nhưng tôi vẫn được ngành đề cử làm Phó Chủ tịch hoặc Chủ tịch Hội đồng coi thi phổ thông cơ sở (PTCS), sau đó là trung học cơ sở (THCS). Đặc biệt, tôi còn được tham gia chấm chọn để công nhận danh hiệu Giáo viên dạy giỏi cấp huyện, Giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, thuộc các tổ chuyên môn đã đăng ký Tổ lao động xã hội chủ nghĩa.

Đã nhiều năm lăn lộn làm cán bộ lãnh đạo các hội đồng thi cấp quốc gia, tôi cùng với các anh có kinh nghiệm quản lý trường học trong huyện, tỉnh đề xuất cung cách tổ chức kiểm tra chất lượng học kỳ kiểu “tập trung, đồng loạt, nhưng xáo trộn giữa học sinh các lớp cùng khối” như Thi học kỳ hiện nay. Thấy được những mặt tích cực của công tác nầy, lãnh đạo ngành giáo dục An Giang đã nhân rộng ra và phổ quát thành “qui chế”. Qui chế nghiệp vụ coi thi Kiểm tra chất lượng học kỳ được vận dụng từ Qui chế nghiệp vụ coi thi tốt nghiệp phổ thông cơ sở (sau đó là THCS).

Đầu những năm 2000, xã hội đã phê phán và đề nghị đến Chính phủ bỏ kỳ thi Tốt nghiệp trung học có sở. Như vậy, cùng với nó là Qui chế nghiệp vụ coi thi TN.THCS cũng bị khai tử luôn. Ấy vậy mà trong các trường học THCS cũng tồn tại kỳ thi học kỳ và dĩ nhiên cái Qui chế nghiệp vụ coi thi “bất thành văn ấy” cũng ngoắc ngoải gượng sống cho đến hôm nay. Nhưng khổ nỗi những hồ sơ thủ tục rất ư là rườm ra, phiền toái ấy đã gây vướng víu đến khó chịu biết bao người.

Chẳng hạn, vẫn còn giáo viên coi thi (giám thị - GT) 1, 3 (giám thị hành lang), bỏ giám thị 2, giám thị P.Hội đồng (HĐ), thư ký , P.Chủ tịch và Chủ tịch hội đồng coi thi (HĐCT) hẳn hoi chứ. GT1 quán xuyến phòng thi, phát đề, theo dõi thời gian, … GT3 quản lý “hành lang” một số phòng thi, mang đề đến tận các phòng thi, phát giấy thi bổ sung, … GTHĐ đi lấy số liệu thí sinh từng buổi thi, môn thi, thu nhận bài thi từng khối lớp, …Thư ký ghi biên bản mở phong bì đựng đề thi, …. Nói chung qui trình khá giống kỳ thi quốc gia – TN.THCS trước đây. Toòng tềnh, nhiêu khê lắm, nhưng ngày càng phát lộ tiêu cực và hiệu quả thấp.

Chưa hết, GT1 phải ký tên trong giấy thi và các giám thị còn phải ký tên trong bảng phân công hàng buổi nữa. Ai quên hoặc thiếu một chữ ký xem như mắc phải tội. Buồn cười hơn là khi ký tên trong Biên bản mở đề thi. Sao ta lại bắt chước một cách máy móc đến khiêng cưỡng và ngu xuẩn vậy. Do không hiểu, không nắm vững cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề. Có khi chứng kiến lại các ấn chỉ, các biểu mẫu do mình tự tạo cách đây hàng chục năm mà muốn dị ứng vì nó tồn tại một cách cường điệu dù đã mất đi vai trò lịch sử.

Không biết đến bao lâu nữa, chúng ta – những nhà mô phạm mới thật sự đoạn tuyệt những trái khoáy như những “núm vú giả” đó. Để học đượng bớt đi những gánh nặng về ngân sách, về công sức và trí tuệ vào những việc chẳng vào đâu ấy.

Đêm đầu Hạ, 18/4/2012. Tambangxanh@gmail.com.

CHIẾC CẦU TRE

CHIẾC CẦU TRE

*************

          Ai trong chúng tôi – những người ngấp nghé tuổi “lục tuần” và sống quanh đi quẩn lại cái xứ đồng bằng sông Cửu Long nầy đều đã ít nhiều được qua chiếc cầu tre.

          Cầu tre là loại cầu thường bắc qua kênh rạch nhỏ chỉ sử dụng vật liệu toàn bằng thân cây tre. Cá biệt cũng có cây cầu bắc qua sông sâu nước chảy xiết, hai bờ khá xa đến 40, 50 mét. Người ta thường sử dụng tre gai – nhánh tre mọc ra từ những đốt có rất nhiều gai nhọn. Loại tre nầy chịu đựng nắng mưa hoặc côn trùng cắn phá.

          Những cây tre to, ngắn người ta sử dụng làm cọc chéo. Loại dài hơn cho chúng gác nằm dài trên các cọc chéo đó để đi lại. Tre nhỏ, thon dài dùng làm tay vịn. Mỗi thứ có một công dụng riêng. Để bắc được một cây cầu tre qua kênh mương hẹp không cần phải quá nhiều người, mất nhiều thời gian. Chỉ cần 5, 3 người và chỉ cần một buổi “đứng” (quá trưa một lát) là có thể cho ra đời một chiếc cầu tre. Cọc chéo, cầu đi và tay vịn là ba bộ phận quan trọng, quan hệ mật thiết với nhau. Thiếu một trong ba thứ đó thì không gọi là cầu tre lắt lẻo được. Nó lắt lẻo nhưng khó đánh rơi, nếu người đi qua chịu khó và chú ý một chút.

          Bây giờ thì trong văn học cũng như thực tiễn cuộc sống rất hiếm tìm thấy chiếc cầu tre như thế. Mà thay bằng những chiếc cầu sắt, cầu bê tông kiên cố và chắc chắn hơn. Nếu không có dịp đi vào các ngõ ngách xa xôi, trong nông thôn sâu chẳng hạn, thì bọn trẻ hiện tại và sau nầy sẽ không hình dung nỗi chiếc cầu tre lắt lẻo là gì !!!

          Nhờ có đong đưa, lắt lẻo của chiếc cầu tre đã tạo niềm cảm hứng cho các thi nhân để sản sinh những bài thơ bất hũ. Cũng vì tính lắt lẻo, đong đưa ấy đã làm niềm khích lệ cho lũ trẻ tắm sông giữa trưa hè thêm hứng khởi, lôi cuốn. Và cũng vì tính đong đưa, lắt lẻo ấy đã thử thách biết bao chàng trai, cô gái và những kẻ sỉn rượu đi qua.

          Riết rồi thành quen, đã có nhiều lần tôi và nhiều người đi qua cầu mà không cần đến tay vịn nữa. Có những chàng thanh niên, tuấn tú, dẻo dai “nhảy nhúng” khi đi qua cầu như những chàng hề trong rạp xiếc. Họ phô diễn tài năng làm cho những người chung quanh phải thán phục. Lúc bấy giờ hình như tay vịn đã trở thành vướng víu, là vật cản, làm ngán đường làm chậm bước đi của họ.

          Trong cuộc sống thường nhật, nhất là trong các công sở, người ta cũng tạo ra những “tay vịn”. Tay vịn đó là những qui định, những nguyên tắc được hình thành từ những con người cụ thể hoặc là thông minh, đĩnh đạc hoặc là từ những cái đầu không được minh mẫn nhưng có vi, có cánh, bằng nhiều cách có thể để đưa ra những “tay vịn” đó. Việc đưa ra những “tay vịn” – những nguyên tắc, những qui định ban đầu là rất cần thiết, nhằm làm cho hoạt động, cho guồng máy được chuyển động trơn tru, hoạt bát. Nhưng khi những “tay vịn” – những qui định, những nguyên tắc đã cổ lổ, lạc hậu, … đã xiệu xạo, vướng víu, sẽ trở thành là vật cản, ngăn lối chặn đường thì cũng cần thiết dẹp bỏ, để thay thế bằng những “tay vịn”  - những qui định, những nguyên tắc mới, hiện đại, thích hợp hơn.

          Hiện nay, trong các đơn vị trường học đang manh nha quá nhiều những qui định, những nguyên tắc đã lỗi thời, không còn phù hợp với trình độ của người dạy và kẻ học đang tiến bộ không ngừng. Nhưng chẳng có mấy ai đủ trình độ, năng lực và bản lĩnh để thay đổi những qui định, những nguyên tắc quá ư lạc hậu ấy. Đó là thách thức những người quản lý trường học đương chức. Việc làm đó nếu được, nó sẽ là thước đo sự nỗ lực, sự dấn thân, sự bản lĩnh của người cán bộ quản lý. Bằng không, nếu cố tình kéo dài thời gian đọa đày bởi những qui định, nguyên tắc khốn kiếp ấy sẽ biến họ thành những tội đồ nguy hiểm nhất hành tinh.

          Thay cho lời kết xin mượn câu nói chí tình của W.HAZLITT :  Những qui tắc bất biến và những khuôn mẫu cứng nhắc hủy diệt cả thiên tài và nghệ thuật.

                                 Khuya 10/4/2012, kỷ niệm 8 năm ngày mất của Sư cụ.

                                                                                            Chieccompa@gmail.com.